پاسخ فکر کنید م پاسخ دهیدتاریخ ایران و جهان 1
* به نظر شما مهمترين عامل كشف و اختراع چیست؟
مهمترين عامل كشف و اختراع، نياز انسان ميباشد. چرا كه انسان همواره سعي ميكند با تلاش بيشتر نيازهاي خود را برآورده سازد.
* به نظر شما چرخ به صورتهاي مختلف چه نقشی در تمدن امروز دارد؟
چرخ به صورتهاي مختلف باعث سرعت بخشيدن به زندگي انسان و در نتيجه پيشرفت تمدن بشري خواهد شد.
درس سوم:
* به نظر شما می توان ثابت کرد که مردمان میان دو رود با سرزمین های دور دست دادو ستد می کرده اند؟
با توجه به اسناد و آثار مكشوفه با ویژگی های میان دو رود در ديگر مناطقي كه نزديك ميان دو رود وجود دارد، به راحتي ميتوان ثابت كرد كه مردمان ميان دو رود با ديگر مناطق تجارت ميكردهاند، زيرا بعضي از كالاها و منابع اوليه، خاص سرزمين ميان دو رود بوده است و در سرزمينهاي ديگر وجود نداشته است در این مناطق پیدا شده است.
درسچهارم:
* آیا می توان برای جامعه ی میان دو رود باستان نیز چنین هرمی(هرم طبقات اجتماعی مصر باستان) ترسیم کرد؟ تفاوت این دو هرم در چه چیزهایی خواهد بود؟
بله، از جمله تفاوتهاي اين دو تمدن اين است كه در راس هرم قدرت جامعهي ميان دو رود انسيها قرار داشتند كه داراي جنبههاي ديني بيشتري نسبت به كاهنان سرزمين مصر داشتند.منظور هردوت از اين سخن اين است كه رود نيل باعث پيدايش و شكوفايي تمدن مصر گشته است.بله، رود نيل از جهات گوناگون بر زندگي مردم تأثير گذاشته است مثلأ از لحاظ اقتصادي باعث گسترش كشاورزي در سواحل نيل در اقتصاد مردم مصر، مشاهده ميشود كه منشا بسياري از اعتقادهاي مذهبي و ديني اين مردم نيز رود نيل بود،
درس پنجم:
* آیا می دانید رسم ساتی چیست؟
رسم ساتي يك اعتقاد مذهبي در هند بود كه بر اساس آن زنان هندي را بعد از مرگ شوهرشان ميسوزانيدند.
* به نظر شما چرا سرگذشت همه ی ملت ها با اساطیر آغاز می شود ؟
آغاز تاريخ و سرگذشت همه ملتها در هالهاي از ابهام قرار دارد و چندان مشخص نيست.بنابراين ملتها مجبورند براي شروع تاريخ خود به تاريخ افسانهاي و اساطير روي بياورند زيرا براي بيان تاريخ علمي، مدارك مستندي وجود ندارد.
درس ششم:
* با نگاه به جدول ص 44 مشترکات این تمدن ها را یک بار دیگر بیان کنید؟
الف- در تمام اين تمدنها استفاده از ظروف سفالي متداول بوده است و اين نكته پيشگام بودن ايرانيان در اختراع سفال را اثبات ميكند.
ب- گروههاي انساني اين تمدنها وارد دورهي تاريخي كشاورزي شده بودند ضمن استقرار دائم،كشاورزي را پيشهي اصلي خود قرار دادند.
ج- تمام اين تمدنها دركنار منابع آبي سكونت يافتند و همين مساله زمينهي رونق كشاورزي را فراهم ساخت.
* به نظر شما وجه تشابهی بین دین ایلامی ها و مردمان میان دو رود وجود دارد؟
بله،ايلاميها همانند مردمان ميان دو رود خدايان متعددي را ميپرستيدند و به زندگي پس از مرگ اعتقاد داشتند. همچنين معابد ايلاميها شباهت كاملي با معابد سرزمين ميان دو رود داشت.
درس هفتم:
* به نظر شما چه عواملی ممکن است موجب مهاجرت آریایی ها شده باشد؟
الف- سرماي شديد هوا
ب-بروز جنگهاي داخلي و همچنين درگيري با اقوام همسايه
ج- كمبود مواد غذايي و نبود چراگاه براي دامها
* دژ به چه منظوری ساخته می شد و چه ویژگی هایی ساختمانی ای داشت؟
معمولاً دژها براي اهداف دفاعي ساخته شده و داراي استحكامات سخت و محكم بودند و در بعضي مواقع نيز در جلوي دژها خندقهايي براي جلوگيري از نفوذ دشمن ايجاد ميشد.
درس هشتم:
* با استفاده از آن چه در دوره ی راهنمایی خوانده اید فرجام کوروش چگونه بود؟ آیا نقل قول دیگری در این باره شنیده اید؟
كوروش هخامنشي در يك لشكركشي به سمت شمالشرقي ايران توسط اقوامي بيابانگرد و صحرا نشين در ميدان جنگ كشته شد. بعضيها اين اقوام را ماساژتها و بعضي ديگر هپتالها مينامند.
* مورخان و باستان شناسان چه استفاده ای از کتیبه های هخامنشیان می کنند؟
کتیبه های گذشته ، ما را با برداشت نیاکان ما از زندگی آشنا می شازند و تاریخ بی دروغ را پیش چشم ما می گستراند .
با استفاده از آن كتيبهها، در مورد اوضاع سياسي پادشاهان هخامنشي و شرح لشكركشيها و فتوحات، چگونگي به سلطنت رسيدن پادشاهان و همچنين وضعيت ديني آن دوره، اطلاعات مفيدي رامورخان و باستان شناسان كسب ميكنند.
درس نهم:
* با توجه به نقشه حدس بزنید که چرا وضعيت جغرافيايي يونان در زندگی مردم و تحولات تاریخی آن نقش چشمگیری داشته است؟
وضعيت جغرافيايي يونان به گونهاي است كه اكثر مرزهاي آن، مرزهاي آبي است و يونان تقريبا به صورت يك شبه جزيره ميباشد. اين امر باعث ميشود تا اولاً تجارت دريايي و بازرگاني يكي از شغلهاي اصلي مردم آن باشد. ثانياً ارتباط مردم يونان با سرزمينهاي ديگر بسيار زياد باشد كه اين امر موجب آشنايي يونانيان با انديشهها و افكار ملتهاي گوناگون و در نتيجه پيشرفت علم در اين سرزمين گشت. ثالثاً اين كشور كمتر مورد هجوم كشورهاي مختلف قرار ميگرفت.
همچنینی به عل کوهستانی بودن فقط یک پنجم یونان قابل سکونت و کشاورزی است. وضع ساحل آن بالنسبه مساعد و کار فت و آمد کشتی ها را تسهیل می کرد.
* در یکی از سوره های قرآن کریم به جنگهای ایران و روم اشاره شده است . آیا در این باره چیزی می دانید؟
در سوره روم، آيات دوم تا چهارم قرآن كريم به جنگ ايران و روم اشاره شده است. وضعيت مكه در آن زمان به گونهاي بود كه قريش طرفدار ايرانيان و مسلمانان طرفدار روميان بودند. پيروزي اوليه ايرانيان در جنگ عليه روم باعث خوشحالي قريش و كفار شده بود، اما خداوند در قرآن كريم وعده داد كه به زودي روميان در جنگ با ايران پيروز خواهند شد كه همينگونه نيز گشت.
* آیا می دانید رومیان بیش تر به کدام مسابقات ورزشی علاقه داشتند؟
مسابقات ارابه راني، جنگ گلادياتورها، مشتزني.
درس دهم:
* به نظر شما چرا این حکومت را اشکانی نامیدند؟
زيرا نام مؤسس اين دولت (اشك) ارشك بود و به خاطر همين به اشكانيان معروف شدند.دیگر اینکه محل اقامت آنها منطقه آساک بود به آساکی و سپس به مرور زمان به آشاکی و اشکانی تغییر پیدا کرد.
* به نظر شما شیوه حکومت اشکانیان چه نتایجی را در پی داشت؟
در شيوه حكومت اشكانيان (شيوه ملوك الطوايفي) حاكمان مناطق مختلف از استقلال داخلي برخوردار بودند. در صورت قدرتمند بودن پادشاه اشكاني اين امر ميتوانست به ادارهي بهتر و دقيقتر مناطق مختلف منجر شود. اما اگر پادشاه اشكاني از قدرت لازم برخوردار نبود استقلال طلبي حاكمان مناطق مختلف باعث تضعيف حكومت اشكاني ميگشت.
استقلال دولت پارت استقلال طبقه اعیان بود و هر کوششی برای استقلال دولت خود می کردند نقش آن عاید خودشان می شد. البته اقتدار اعیان گاهی باعث می شد بین این طبقه و سلطنت جنگ داخلی بوجود آیید.
* به نظر شما توانایی ها و محدودیت های سواران سنگین اسلحه چه بود؟
سبک اسلحه: به چابکی پیش روند و عقب نشینند. جنگ تن به تن نمی کردند .برای دفاع آمادگی نداشتند. در حال عقب نشینی تیر می انداختند. در عقب نشینی گردخاک بلندمی کردند تا راه فرار را دشمن گم کند.
سنگین اسلحه: تمام بدن حتی اسبها غرق در پوش فلزی بود. برای جنگ های تن به تن آماده بودند. در جنگ کوهستان کاربرد نداشتند.
پارتیها از اسب یدک تازه نفس استفاده می کردند . در شب جنگ نمی کردند . دشمن را به داخل مملکت خود می کشاندند. حرارت آفتاب را بخوبی تحمل می کردند. در زمستان به علت سست شدن زه کمان کمتر جنگ می کردند.شروع جنگ پارتی ها با هیاهو و فریاد و غوغا و همهمه همراه بود . در جنگ دفاعی قوی تر از جنگ تعرضی بودند چون در فن محاصره و قلعه گیری مهارت نداشتند.
درس يازدهم:
* به نظرشما ظهور آیین های مزدک و مانی نشانگر چه مسائلی در دوره ی ساسانی است و این آیین ها چه پیامدهایی داشت؟
از آنجا كه در آيين مزدك و ماني توجه به طبقه پايين جامعه ديده ميشود، اين مسئله نشانگر فاصله طبقاتي و فشار اقتصادي به مردم عادي بود كه همين امر موجب طرفداري عده زيادي از مردم از اين دو آيين گشت، مسلما پيدايش و رواج چنين آيينهايي ميتوانست از نفوذ دين زرتشت بكاهد و قدرت موبدان را به خطر اندازد.
درس دوازدهم:
* با توجه به نقشه:
* نواحی مختلف عربستان را نشان دهید؟
در قسمت شماال بيابان نفوذ، در قسمت جنوبي يمن و صنعا و حضر موت، در شرق بيابان ربعالخالي و در غرب و جنوب غربي حجاز و طائف و تهامه قرار داشت.
1- تمدن های همجوار عربستان در آستانه ی ظهور اسلام را نام ببرید؟
تمدن ايران در شرق، تمدن روم در شمال و تمدن مصر در غرب.
2- ادیان بزرگی که این سرزمین را تحت تأثیر خود قرار می دادند ، کدامند؟
زرتشتي، مسيحيت، يهوديت، آيين حنيف.
* با توجه به آموخته های پیشین خود ماجرای محاصره ی اقتصادی مسلمانان را برای هم کلاسی های خود بیان کنید و بگویید مشرکان از این کا چه اهدافی را دنبال می کردند؟
از سال هفتم بعثت تا سال دهم بعثت مشرکان هر گونه رابطه اجتماعي و اقتصادي خود را با مسلمانان طبق پيماني قطع كردند و مسلمانان مجبور شدند به شعب ابيطالب بروند و در آنجا سه سال در نهايت سختي زندگي كردند و نهايتاً با خورده شدن پيمان نامه توسط موريانه و درك مشركان از تأثير اندك محاصره اقتصادي و اجتماعي اين محاصره به اتمام رسيد. هدف اصلي مشركان از اين كار تحت فشار قرار دادن مسلمانان و بنيهاشم بود تا از حمايت پيامبر دست بردارند.
درس سيزدهم:
* ضمن مقایسه جنگ بدر و احد علل پیروزی و شکست ملسمانان را بیان کنید؟
علت شكست مسلمانان در جنگ احد غرور مسلمانان از پيروزي در بدر، نافرماني از دستورات پيامبر، برتري انگيزه مادي بر انگيزه معنوي و كارشكني منافقان بود و عوامل پيروزي مسلمانان در جنگ بدر داشتن ايمان قوي و پيروي از دستورات پيامبر بود. مادامي كه مسلمانان به خاطر خدا ميجنگيدند و از دستورات پيامبر اطاعت ميكردند، توانستند پيروز شوند اما وقتي انگيزه مادي بر انگيزههاي معنوي برتري يافت و از دستورات پيامبر غفلت كردند نتيجه طبيعي جنگها شكست بود.
درس چهاردهم:
* چرا نام نبرد را پیکار زنجیریان(ذات السلاسل) نامیده اند؟
زنجیرهای تهیه کرده بودند تا تا اسرای مسلمان را زنجیر کنند. پاهای سربازان ایرانی زنجیر بود تا فرار نکنند.براي اينكه در آن جنگ سپاه ايران گرد قرارگاه خويش زنجير كشيده بودند و در واقع اين نوعي آرايش جنگي بوده است كه احتمالاً ايرانيان از روميان آموخته بودند.
* امام پس از جنگ نهروان فرمود که پس از وی شیعیان نباید با خوارج بجنگند بلکه باید با بنی امیه نبرد کنند. به نظر شما علت آن چه بود؟
امام علی (ع) در خطبه 61 در نهج البلاغه چنین می فرمایند:پس از من با خوارج جنگ نکنید زیرا کسی که حق را بجوید و به خطل رود(خوارج) مانند کسی نیست که خطا را بجوید و به آن دست یابد(بنی امیه / معاویه)
اين مساله چند علت داشت: اولاً به خاطر مسلمان بودن خوارج جنگ با آنها احتياج به برهانها و انگيزههاي بسيار قوي داشت و حضرت علي(ع) ميدانست كه بعد از او مسلمانان نميتوانند اين انگيزه (جنگيدن با خوارج) را به طريقي درست در جنگجويان ايجاد كنند ثانياً مسلمانان نخواهند توانست به مسايل شرعي خوارج به شيوهاي منطقي پاسخ دهند. همچنين حضرت علي(ع) ميدانست كه مهمترين مشكلي كه در آن زمان براي جهان اسلام وجود داشت، حكومت امويان بود كه خطر آنها بيش از خطر خوارج احساس ميگشت و در حقيقت امويان به صورت غيرمستقيم خوارج را تقويت ميكردند.
درس پانزدهم:
* یزید وقتی خبر کشتار مدینه را شنید،شعری خواند و طی آن آرزو کردکه کاش پیران ما که در جنگ بدر بودند زنده می شدند و شکست مدینه را می دیدند . برداشت شما از این سخن یزید چیست؟
سخنان يزيد بيانگر اين مطلب است كه با وجود گسترش قلمرو اسلام افراد زيادي وجود داشتند كه با وجود مسلمان بودن از تربيت اصيل اسلامي به دور بودند و هنوز سنتهاي غلط عصر جاهليت (نظير جنگهاي قبيلهاي و گرفتن انتقام نياكان) در ميان آنها وجود داشت.
* با توجه به نمودار به سؤالات زیر پاسخ دهید.
1- مهم ترین بحرانی که خلافت امویان را تهدید می کرد،چه بود؟
2- چه عواملی زمینه ساز این بحران شده و مقدمات انحطاط و فروپاشی امویان را فراهم نموده بود؟
3- به نظر شما کدام یک ازآن عوامل را می توان عامل اصلی دانست ؟دلایل خود راتشریح نمایید.
1- بحران مشروعيت خلافت اموي
2- دلايل اصلي سقوط امويان عبارتند از:
الف) عدم تعادل ساختي
ب) اتكا به عنصر عربي محض
ج) تحريف و تبديل دين
د) استبداد و خشونت سياسي
3- نژادپرستي، مهمترين دليل براي اين جواب است كه مركز مخالفان اموي در ايران قرار داشت و رهبر آنها هم ابومسلم خراساني بود كه همه آنها به خاطر همين نژادپرستي امويان دست به قيام زدند.
درس شانزدهم:
* به نظر شما ، چرا معتصم اتکا به ایرانی ها یا عرب ها را به صلاح حکومت خود نمی دید؟
الف) ايرانيان به خاطر هم نژاد نبودن معتصم با آنها مطمئناً اطاعت كمتري از خليفه ميكردند و خليفه از قدرت نفوذ اين دو عنصر (ايراني و عربي) ميترسيد و سعي ميكرد به جاي آنها نيروي جديدي را جايگزين كند. چون ایرانیان می خواستند عباس بن مأمون را به خلافت برسانند.
ب) تركان از دو عنصر قبلي مطيعتر و گوش به فرمانتر بودند.
ج) تركان از نظر جنگي استعداد و قدرت بيشتري داشتند.
د) چون به عنوان اسيران جنگي از ماوراءالنهر به قلمرو اسلامي وارد ميشدند نيروي ارزان و فراوان بودند.
و) مادر معتصم ترک نژاد بود.
* به نظر شما، چرا امام رضا (ع) با شرایط فوق حاضر به پذیرفتن امر ولایت عهدی شد؟
هدف مأمون از تعیین ولایت عهدی این بود تا با این کار به خلافت عباسی توسط علویان رسمیت ببخشد . امام را تحت نظر داشته باشد . مقام و منزلت امام را کاهش پیدا بکند . باعث قطع ارتباط امام با شیعیانش بشود از قیام های علویان علیه حکومت خود جلوگیری کند همچنین امام دانست مامون براي تاييد خلافت نامشروع خود قصد دارد از نفوذ او استفاده كند تا اقدامات خليفه به حساب وليعهد امام رضا(ع) گذاشته شود. امام هم نمی خواست مسئولیت وضع موجود را بر عهده بگیرد و کسانی گمان کنند که ان حضرت نظارت یا دخالتی در امور دارد د راین صورت طبعاً کسی او را متهم نمی کرد زیرا مسائل ایجاد شده به پای خود مأمون نوشته می شد و امام موفق شد با این کار مانع از بد نامی خود در تشکیلات مأمون عباسی شود.
درس هفدهم:
* به نظرشما چرا این دسته از جنبش ها پایگاهی در میان مردم ایران نداشت و ایرانیان از آنان حمایت نمی کردند؟
الف) بعضي از جنبشها با هدف اسلامي ستيزي و برگشت به اديان دوران باستان فعاليت خود را آغاز كردند اما چون مردم ايران دل خوشي از آن اديان نداشتند و اديان ايران باستان پويايي خود را از دست داده بودند به همين خاطر اين جنبشها حمايت نشدند.
ب) بعضي از اشراف و اعيان قديم كه با نفوذ اسلام به ايران قدرت و ثروت خود را از دست داده بودند، سعي نمودند با تكيه بر احساسات و عواطف ملي حكومتهايي نظير ايران زمان باستان را احيا كنند اما عامه مردم ايران ميدانستند كه اين گروه به دنبال منافع شخصي خود ميباشند.
درس هجدهم:
* حکومت طاهریان ، صفاریان و علویان را در سه زمینه با هم مقایسه کنید و وجوه مشترک و تفاوت های آن را بگویید؟
الف) هر سه دولت، دولت نيمه مستقل ايراني بودند.
ب) از نظر مذهبي حكومتهاي طاهري و صفاري سني مذهب بودهاند اما حكومت علويان به تشيع گرايش داشت.
ج) از نظر سياسي نوعي تابعيت از خلافت عباسي نزد طاهريان ديده ميشد اما اين تابعيت در حكومت صفاري و مخصوصاً علوي كمتر بود.
درس نوزدهم:
* با توجه به آن چه تا این جا خوانده اید، سه علت مهم ضعف و انقراض دولت غزنوی را ذکر کنید؟
الف) وجود چند دستگي و اختلاف در بين سپاهيان كه ناشي از تنوع اقوام بود.
ب) حملات مكرر و بينتيجه به هند در عصر سلطان مسعود
ج) اختلافي كه بعد از مرگ سلطان محمود بين كارگزاران حكومتي ايجاد شد و آنها را به دو دسته (پدريان و پسريان) تقسيم كرد.
* با توجه به آن چه خواندید، دست کم چهار عامل مؤثر در ضعف و انقراض دولت سلجوقی را توضیح دهید.
الف) گسترش نظام اقطاع داري و رسم اتابكي
ب) اختلاف سلجوقيان با اسماعيليان
ج) مشكلات سياسي سلجوقيان با خلافت عباسي
د) روي كار آمدن حكومت خوارزمشاهيان
* به نظر شما چرا چنگیز خان اصرار داشت به خوارزمشاه دست پیدا کند؟
سلطان محمد خوارزمشاه به عنوان سلطان ايران نفوذ بسياري در اين كشور و در بين خاندان و قبايل خود داشت بنابراين تا زماني كه او زنده بود انگيزه مقاومت وجود داشت. همچنين شايد يكي از دلايل اصرار چنگيزخان براي دستيابي به سلطان محمد اين بود كه ميخواست انتقام ماجراي شهر اترار و همچنين كشته شدن سفراي خود را از او بگيرد.
درس بيستم:
* به نظر شما چه عاملی باعث ورود ایرانیان با دستگاه حکومت مغول ها شد؟
مغولان مردمي غير متمدن با شيوه زندگي صحرانشيني بودند و شناخت اندكي از تمدن و چگونگي مديريت سرزمينها داشتند. بنابراين پس از تصرف ايران چون نميدانستند چگونه بايد بر اين سرزمين پهناور حكومت كنند مجبور شدند از كارگزاران ايراني استفاده كنند.
* آیا می دانید چه عواملی در روی آوردن حکومت ایلخانی به اسلام تأثیر داشت؟ حداقل دو مورد را ذکر کنید.
ايلخانان هيچ انديشهي قابل طرحي براي جامعهي ايران به همراه نياوردند به مرور زمان تحت تاثير آموزههاي الهي اسلام قرار گرفتند. رفتار مذهبي ايلخانان تحت تاثير اهداف سياسي قرار داشت و تغيير مذهب دادن مكرر ايلخانان در دورههاي مختلف نشات گرفته از اين اهداف بود. بنابراين ايلخانان براي كسب مشروعيت سياسي و جلب مردم مسلمان ايران، اسلام را به عنوان دين رسمي برگزيدند. همچنین در رقابت با ممالیک مصر که توانسته بودند بعنوان یک حکومت مسلمان در عین الجالوت مغولان را شکست دهند و از پشتوانه جهان اسلام برخوردار بودند مغولان می خواستند با اسلام آرودن برای خود مشروعیت کسب کنند.
* تیمور علاوه بر توجه به رونق و آبادانی شهر سمرقند ، دستور داده بود بعضی روستاهای اطراف این شهر را به نام شهرهای قدیمی و بزرگ از قبیل بغداد، دمشق و شیراز نام گذاری کنند. به نظر شما هدف او از این کار چه بود؟
هدف اصلي او از اين كار رقابت با شهرهاي بزرگ آن زمان و شايد هم پايين آوردن منزلت اين شهرها بود.
درست بيست و يكم:
* بسیاری از فرمان روایان ایران در دوره ی بعد از اسلام می کوشیدند به نحوی خود را با خاندان های قدرتمند و حاکم در ایران پیش از اسلام مرتبط بدانند . به نظر شما این موضوع نشانگر چیست؟
بر طبق فرهنگ موجود بين مردم ايران سلطنت حق خاندان خاص بود. بنابراين اين خاندانها در ميان مردم طرفداران بيشماري داشتند در دوره بعد از اسلام بعضي از افرادي كه در پي قدرت بودند احتياج به حمايتهاي مردم داشتند، بنابراين سعي ميكردند با نسبت دادن خود به خاندانهاي پرطرفدار از طرفداران آنها براي خود استفاده كنند.
* در جریان حملات مغولان، پیشه وران از جمله گروههایی بودند که از قتل عام نجات یافتند .چنگیز خان و جانشینانش دستور داده بودندتا پیشه وران را از حملات خود مصون نگه دارند .گروه هایی از این پیشه وران به مغولستان اعزام شدند. بهنظر شما هدف مغولان از این کار چه بود؟ این کار چه نتیجه ای برای تمدن و فرهنگ ایرانی داشت؟
چنگيزخان سعي كرد با فرستادن علما صنعتگران و پيشهوران به مغولستان از دستاوردهاي علمي و تمدني ايران استفاده كند كه اين كار اولا باعث رشد و گسترش فرهنگ ايراني در مغولستان شد و ثانياً به خاطر خالي شدن ايران از اين افراد نوعي شكاف در زمينه فرهنگ و تمدن ايران بوجود آمد.
* وقف یکی از مهم ترین منابع مالی برای تأمین هزینه ی فعالیت های علمی و آموزشی بود. وقف سنتی است که همواره در میان ملت های مختلف رایج بوده وهنوز هم هست . به نظر شما این شیوه ی تأمین هزینه چه محا سنی دارد؟
از آنجا كه حكومتها (حاكمان) كمتر سعي ميكردند بر املاك وقفي دست اندازند، بنابراين اين املاك محفوظ مانده و از درآمد آنها در جهت پيش بردن اهداف عامالمنفعه استفاده ميشد. همچنين فساد مالي نيز در اين املاك كمتر بوده است.
* چند تن از ریاضی دانان بر جسته ایرانی را که در قرن سوم تا نهم هجری می زیسته اند ، نام ببرید.
غياثالدين جمشيد كاشاني، خوارزمي، عمر خيام.
درست بيست و دوم:
* تجارت و خرید و فروش در قرون وسطا رونقی نداشت.آیا می دانید چرا؟
از آنحه كه بر اروپاي قرون وسطي نظام فئودالي حاكم بود در هر ملك فئودالي بيشتر مايحتاج زندگي تهيه ميگرديد و ديگر احتياجي به خريد كالا از املاك يا مناطق ديگر نبود به خاطر همين خريد و فروش رونق چنداني نداشت البته نبود امنيت در آن دوره نيز در اين امر تاثير داشت.
* آیا می دانید هم زمان با قرون وسطای اروپا وضع علم و دانش در جامعه ی مسلمانان چگونه بود؟
به طور خلاصه بايد گفت همزمان با انحطاط فرهنگ و تمدن اروپا در قورن وسطي در جامعهي مسلمانان به واسطهي تعاليم مقدس اسلام كه به كسب علم و دانش اهميت زياد ميداد و همچنين حمايت دولتمردان جهان اسلام مسلمان توانستند در زمينههاي مختلف علمي به ويژه طب و نجوم و رياضي به پيشرفتهاي چشمگيري دست يابند.
درس بيست و سوم:
* به نظر شما چرا فاتحان جنگ اول صلیبی از آمدن مسیحیان جدید ناراضی بودند؟
از آنجا كه مهمترين انگيزه براي شروع جنگهاي صليبي بدست آوردن منافع اقتصادي بود فاتحان جنگ اول صليبي پس از بدست آوردن اين منافع راضي به نظر ميرسيدند اما ميدانستند كه در صورت آمدن مسيحيان جديد مجبورند آنها را نيز در اين منافع شريك كنند بنابراين با آمدن آنها مخالف بودند.
* به نظر شما چرا حکومت بیزانس اجازه نمی دادکه جنگ جویان صلیبی از قلمرو وی برای رفتن به جنگ با مسلمانان استفاده کنند؟
همانطوري كه در جنگهاي مختلف صليبي به ويژه جنگ چهارم صليبي مشاهده گرديد هدف اصلي جنگجويان صليبي در جنگها بدست آوردن ثروت بود و براي آنها فرقي نميكرد كه اين منابع مالي و ثروت از كجا تامين ميشود دولت بيزانس كه به اين امر واقف بود اجازهي چنين كاري را به آنها نميداد همچنين در اواخر جنگهاي صليبي بعضي از دولت شهرهاي صليبي (به خاطر قدرت اقتصادي مسلمانان) تصميم گرفتند به جاي جنگ با مسلمانان به برقراري روابط بازرگاني با آنها بپردازند.
درست بيست و چهارم:
* آیا می دانید منظور از آثار فلسفی یونان باستان ، کدام آثار است؟
منظور از آثار فلسفي يونان باستان آثار فيلسوفاني چون سقراط، ارسطو و افلاطون ميباشد كسانيكه در آثار فلسفي خود اصل را بر انسانگرايي و استفاده از عقل انسان (خردگرايي) قرار دادند.
* به نظر شما کدام دوره از تاریخ ایران از نظر علمی و فرهنگی با اروپای عصر رنسانس قابل مقایسه است ؟چه تفاوت هایی میان آن ها وجود دارد؟
محققان دورهي سامانيان و آل بويه را دورهي طلايي تمدن و فرهنگ ايران ميدانند، زيرا در اين دوره خردگرايي و علمگرايي مورد تاكيد قرار گرفت و ايران در عرصههاي مختلف چون پزشكي، تاريخ و ... رشد بسياري يافت و فرهنگ ايراني احيا گرديد. از جمله تفاوتهاي اين دوره تاريخ ايران با اروپاي عصر رنسانس اين بود كه بر خلاف اروپا، دين جايگاه اصلي خود را در زندگي اجتماعي ايران حفظ كرد. همچنين بورژوازي در ايران اين دورهها جايگاهي نداشت.
* با توجه به آنچه گفته شد سهم مسلمانان را در اکتشافات جغرافیایی چگونه ارزیابی می کنید؟
اين درست است كه اكثر اكتشافات جغرافيايي توسط اروپائيان انجام شد، اما اروپائيان در اين راه از آثار علمي مسلمانان در زمينههاي نجوم و جغرافيا استفاده كردند چون خود آثار چنداني در اين زمينه نداشتند همچنين مسلمانان به عنوان واسطه، دستاوردهاي علمي شرق دور را به مغرب زمين منتقل كردند.
* همراه کاشفان ، کسا ن دیگری نیز مانند سربازان ،کشیش ها و بازرگانان به مناطق جدید اعزام می شدند، آیا می دانید علت این امر چه بود؟
اين كار با انگيزههاي نظامي، ديني و اقتصادي انجام شد به اين ترتيب كه سربازان براي مغلوب كردن اقوام بومي منطقه و تصرف اين سرزمين (هدف نظامي)، كشيشان براي تبليغ و اشاعهي دين مسيحيت (هدف ديني) و بازرگانان براي فروش كالاهي بازرگاني اروپا در سرزمين تصرف شده و همچنين بدست آوردن منابع اوليه كسب ثروت (هدف اقتصادي) به مناطق جديد اعزام شدند.
* به نظر شما علل ضعیف شدن مردمان مشرق زمین و برتری یافتن اروپاییان در عصر جدید چیست؟
بروز جنگهاي مختلف در سرزمينهاي اسلامي به ويژه جنگهاي مذهبي سبب ضعف مسلمانان در زمينهي سياسي گرديد همچنين دوري مسلمانان از علمگرايي و تسلط انديشههاي متعصبانه بر جهان اسلام باعث ضعف علمي مسلمانان شد برعكس در اروپا بعد از رنسانس اروپائيان به سرعت راه ترقي را طي كردند و با استفاده از ثبات سياسي، پيشرفت تكنولوژي و علمي علاوه بر پيشرفت خود، در سرزمينهاي مشرق زمين هم نفوذ كرده و مانع پيشرفت آنها گرديدند.
